Đau lưng là cảm giác đau nhức vùng lưng phía sau cơ thể. Đây có thể là một triệu chứng của những bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là những bệnh về cột sống. Đau lưng có thể xuất hiện ở cả nam và nữ giới. Để tránh những biến chứng nguy hiểm, người bệnh cần tìm hiểu rõ những nguyên nhân và triệu chứng để có những cách điều trị tốt nhất.

Đau lưng là gì?

Đau lưng (tên khoa học là Back pain) là những cảm giác đau nhức ở phần lưng phía sau cơ thể. Tùy thuộc vào từng vị trí đau lưng mà phân chia thành các khu vực khác nhau đó là đau giữ lưng (lưng trên), đau lưng dưới (thắt lưng) và đau vùng xương cụt. Đặc biệt, đau lưng dưới hay đau thắt lưng là phổ biến nhất vì vị trí này là nơi nâng đỡ hầu như toàn bộ phần trên của cơ thể.

Đau lưng

Tình trạng đau lưng

Những cơn đau lưng có thể dữ dội, cấp tính hoặc mãn tính tùy thuộc vào tình trạng bệnh. Triệu chứng đặc trưng có thể là đau âm ỉ, nhức nhối, đau thấu xương hoặc cảm giác nóng rát. Đau có thể lan ra cả cánh tay, bàn tay cũng như cẳng chân và tới cả bàn chân. Nhiều trường hợp, đau lưng còn có thể dẫn đến tê bì chân tay hoặc yếu cơ.

Đau lưng có thể bắt nguồn từ dây thần kinh, các cơ, xương khớp hoặc những mô mềm cấu thành nên cột sống. Những ảnh hưởng khác bên trong cơ thể như tuyến tụy, thận, túi mật, động mạch chủ cũng có thể là nguyên nhân gây đau lưng.

Tình trạng đau lưng rất phổ biến, theo thống kê là có đến 9/10 người lớn tuổi đã gặp phải tình trạng này và 5/10 người bị đau lưng diễn ra hàng năm. Theo ước tính số người Mỹ gặp tình trạng đau lưng ở một số thời điểm lên đến 95%. Vì vậy đây là nguyên nhân chính dẫn đến đau mãn tính và gây mất khả năng lao động, thậm chí là tàn phế.

Phân loại đau lưng

Tình trạng đau lưng có rất nhiều cách để phân loại. Để tiện cho việc chẩn đoán và điều trị, đau lưng được phân loại thành 3 kiểu dựa vào thời gian mắc bệnh đó là:

  • Đau cấp tính diễn ra trong 12 tuần
  • Đau bán cấp từ 6 đến 12 tuần
  • Đau mãn tính kéo dài hơn 12 tuần

Nguyên nhân gây đau lưng

Đau lưng là tình trạng rất phổ biến và xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Lối sống ít vận động đang là yếu tố chính làm tình trạng này có xu hướng trẻ hóa. Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, người bệnh cần tìm hiểu đúng nguyên nhân mới chữa dứt tình trạng này.

Nguyên nhân gây đau lưng

Nguyên nhân gây đau lưng

Theo thống kê dựa trên kết quả nghiên cứu lâm sàng và điều trị thực tế cho thấy 10 nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng, cụ thể như sau:

Thương tích hoặc bong gân

Khi bị chấn thương cột sống hoặc bong gân người bệnh có thể sẽ chưa cảm thấy đau ngay. Nhưng cơn đau sẽ xuất hiện ngay lập tức sau khi mang vác nặng hoặc vận động quá sức. Tuy nhiên, bị chấn thương dẫn đến bong gân hoặc vết thương cũ được xem là nguyên nhân phổ biến của tình trạng đau lưng trên lâm sàng.

Thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng đĩa đệm bị thoát vị ra khỏi vị trí giữa 2 đốt sống. Thoát vị đĩa đệm thường xảy ra sau một chấn thương hoặc đĩa đệm bị thoái hóa, nứt rách dẫn đến chèn ép tủy sống và dây thần kinh gây đau lưng.

Thoát vị đĩa đệm có thể xảy ra ở bất kì phần nào của cột sống, nhưng phổ biến nhất là ở phần lưng dưới. Nhiều trường hợp đĩa đệm chèn ép dây thần kinh dẫn đến đau lan xuống chân.

Trái ngược với đau do bong gân ở cột sống, người bệnh có thể cảm thấy những cơn đau lưng ngay lập tức do thoát vị đĩa đệm. Đau lưng do thoát vị đĩa đệm thường được chẩn đoán bằng những phương pháp chụp X-quang hoặc MRI.

Gãy xương

Gãy xương cột sống là một trong những nguyên nhân phổ biến của tình trạng đau lưng. Nhưng những cơn đau lưng do gãy xương khác hẳn với những cơn đau lưng mạn tính, triệu chứng đau thường là cảm giác đau buốt.

Nếu xương chưa bị gãy mà mới chị bị rạn sẽ đau âm ỉ kéo dài, đặc biệt nguyên nhân này thường được các bạn trẻ bỏ qua vì nghĩ đây là hậu quả do tai nạn chẳng hạn. Nhưng với những người cao tuổi, việc tái tạo lại xương rất khó và mất thời gian nên cần được bó cố định hoặc bó bột.

Tình trạng đau lưng do gãy xương thường trở thành bệnh đau lưng mạn tính kể cả khi phẫu thuật hoặc điều trị.

Viêm xương khớp

Viêm xương khớp là hiện tượng thường gặp ở những người tuổi trung niên, tỉ lệ ở nữ giới cao hơn nam giới. Tình trạng viêm này có hàng chục loại khác nhau, nhưng thường là viêm do thoái hóa và do viêm nhiễm.

Tình trạng viêm xương khớp thường xảy ra do thoái hóa khớp hoặc dịch khớp đông lại, nhất là vào mùa lạnh. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây viêm có thể thể được bác sĩ chỉ định điều trị như dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc phải phẫu thuật.

Mang thai hoặc kỳ kinh nguyệt

Phụ nữ khi mang thai hoặc đến ngày đèn đỏ thường có hiện tượng đau thắt lưng. Đây là tình trạng rất phổ biến do áp lực quá mức lên cột sống, đặc biệt là cuối thai kỳ.

Hội chứng đau xơ cơ hóa (Fibromyalgia)

Đau xơ cơ hóa là nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng, nặng hơn có thể gây đau khắp cơ thể. Hội chứng này là một tình trạng đau mạn tính ở cơ, gân, dây chằng và các mô mềm. Đau xơ cơ hóa thường có những triệu chứng đi kèm như cảm giác mệt mỏi, mất ngủ, hoặc trầm cảm.

Cơn đau thường tăng lên khi làm việc nặng kéo dài, tuy không ảnh hưởng đến tính mạng nhưng lại gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống người bệnh. Để điều trị hội chứng này, ngoài việc sử dụng thuốc thì người bệnh có thể được cho đi tập vật lý trị liệu.

Do căng thẳng, stress

Cuộc sống hiện nay làm con người ngày càng có nhiều sự lo lắng và căng thẳng. Hơn nữa, với lối sống và chế độ ăn uống không tốt gây nhiều rối loạn về sức khỏe, đặc biệt là gây đau lưng.

Khi căng thẳng quá mức hay sử dụng thuốc giảm đau mà không có hiệu quả khiến người bệnh lo lắng dẫn đến các dây thần kinh bên trong cột sống không được cung cấp đủ lượng oxy, đã đau lại càng đau thêm.

Ngủ sai tư thế

Nhiều trường hợp nằm ngủ sai tư thế có thể là nguyên nhân gây đau lưng. Nếu bạn nằm sấp hay đầu không thẳng với cổ sẽ làm cho cột sống phải chịu thêm áp lực.

Những cơn đau do ngủ sai tư thế chỉ xảy ra tạm thời, tuy nhiên nó có thể trở thành mãn tính nếu người bệnh không thay đổi tư thế ngủ. Tư thế ngủ tốt nhất là nằm ngửa, giữ thẳng lưng.

Ngồi quá nhiều

Những người làm việc văn phòng hoặc làm việc trong môi trường ít đi lại sẽ gây hại cho sức khỏe và chức năng hoạt động cột sống. Bạn nên đứng dậy vận động đi lại sau mỗi giờ làm để tránh bị đau lưng.

Vấn đề về thận

Những vấn đề về thận cũng là nguyên nhân phổ biến gây những cơn đau lưng như sỏi thận, nhiễm trùng thận, thận hư, thận yếu…

Những yếu tố rủi ro gây đau lưng

Bên cạnh 10 nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng, bạn cũng cần chú ý đến những yếu tố gây đau lưng như:

  • Phụ nữ mang thai
  • Đặc thù nghề nghiệp như dân văn phòng, thợ xây dựng, lái xe
  • Ít hoặc lười vận động
  • Thể lực kém
  • Tuổi tác: Dễ gặp ở người lớn tuổi
  • Hút thuốc
  • Làm việc nặng quá sức, không đúng cách
  • Di truyền
  • Giới tính: Nữ giới có nguy cơ cao hơn so với nam giới, có thể là do nội tiết tố
  • Căng thẳng, stress, rối loạn tâm trạng cũng có thể gây đau lưng
  • Bị các bệnh lý xương khớp như viêm khớp, thoát vị đĩa đệm

Bị đau lưng khi nào cần đi khám bác sĩ?

Tình trạng đau lưng không chỉ là do sự căng cơ hay đau nhức thông thường. Vậy làm thế nào để biết? Dưới đây là những biểu hiện cho thấy bạn cần đi khám bác sĩ ngay:

Những dấu hiệu cho thấy bạn cần đi khám ngay

Những dấu hiệu cho thấy bạn cần đi khám ngay

Bị chấn thương

Nếu cơn đau lưng xuất hiện khi bị chấn thương hoặc tai nạn giao thông thì bạn cần đi khám bác sĩ. Không nên xem thường, từ những vết rách nhỏ đến gãy xương cột sống đều có thể gây tổn thương cột sống, đau có thể xảy ra ngay cả khi đứng dậy hoặc đi lại.

Khi cột sống bị chấn thương mà không được chẩn đoán và điều trị sớm, nó có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm sau này. Vì vậy, bạn cần đến gặp bác sĩ và nhận sự tư vấn của chuyên gia ngay khi bị chấn thương.

Tên bì, cảm giác kiến bò ở chân tay

Nhiều người thấy cảm giác như bị “châm chích”, có người lại thấy như mất hoàn toàn cảm giác. Đây là những dấu hiệu cho thấy bạn đang có vấn đề về dây thần kinh ở vùng lưng hoặc cổ.

Những tình trạng có thể gây tê bì chân tay như đau thần kinh tọa, hẹp cột sống hoặc thoát vị đĩa đệm. Nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời thì người bệnh có thể bị tổn thương vĩnh viễn, thậm chí trong một số trường hợp là tàn tật suốt đời.

Sốt

Sốt ở đây không phải là sốt thông thường do vi-rút như cúm. Mà sốt ở đây là những cơn sốt kéo dài và đi kèm theo đó là triệu chứng đau lưng đơn thuần hoặc nổi trội. Tình trạng sốt này xảy ra khi phản ứng của cơ thể với một số loại nhiễm trùng, do đó bạn cần đi khám bác sĩ ngay.

Đại tiện, tiểu tiện không tự chủ

Đau lưng cũng có thể dẫn đến mất chức năng bàng quang hoặc ruột. Hiện tượng chèn ép các dây thần kinh ở tủy sống đi xuống dưới có thể khiến tình trạng đại tiểu tiện không tự chủ và ảnh hưởng cơ quan kiểm soát chức năng bàng quang và ruột.

Triệu chứng mất kiểm soát chức năng bàng quang thường không xảy ra đột ngột mà nó thường diễn ra từ từ. Đôi khi có thể kèm theo các triệu chứng tê hoặc yếu ở chân. Do đó, nếu cảm thấy suy giảm chức năng bàng quang hoặc ruột kèm đau lưng thì cần đi khám bác sĩ ngay.

Đau lưng không dừng

Nếu cơn đau lưng diễn ra liên tục và kéo dài từ 2-6 tuần thì bạn cần đi khám bác sĩ ngay. Bạn không được âm thầm chịu đựng hay cố gắng tìm các cách điều trị khác, nó có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm hơn.

Chẩn đoán đau lưng

Thông thường những cơn đau lưng nhẹ sẽ rất khó khăn trong việc chẩn đoán chính xác. Vì những cơn đau nhẹ sẽ tự biến mất tự nhiên sau một khoảng thời gian. Mọi người thường đi khám và chẩn đoán khi cơn đau lưng tăng lên và thời gian đau kéo dài hơn.

Chẩn đoán đau lưng

Chẩn đoán đau lưng

Để chẩn đoán đau lưng, bác sĩ sẽ hỏi bạn về tiền sử bệnh, những triệu chứng hoặc tính chất công việc. Nếu có nghi ngờ đau lưng là do các bệnh lý cột sống hoặc do biến dạng cột sống, bác sĩ sẽ thực hiện chụp X-quang, CT hoặc MRI.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn thực hiện một vài xét nghiệm khác như đo điện cơ ký và dẫn truyền thần kinh hoặc xạ hình xương.

Điều trị đau lưng

Điều trị tại nhà

Điều trị đau lưng tại nhà hiệu quả

Điều trị đau lưng tại nhà hiệu quả

Khi xuất hiện những cơn đau nhức lưng, bạn có thể áp dụng những phương pháp điều trị giảm đau dưới đây:

  • Massage. Những động tác xoa bóp massage như day, bóp, ấn sẽ giúp lưu thông khí huyết và hạn chế những chèn ép tại cột sống. Đây là một cách điều trị đau lưng ngay tại nhà đơn giản, không mất nhiều thời gian và chi phí điều trị.
  • Chườm nóng hoặc lạnh. Nếu xuất hiện cơn đau lưng, bạn chỉ cần sử dụng một chai nước lạnh hoặc nóng chườm nhẹ lên vùng đau để giảm đau hiệu quả. Cách này sẽ giúp làm giãn mạch máu của các cơ xung quanh cột sống, tạo điều kiện tăng lưu lượng oxy và chất dinh dưỡng cho cơ bắp. Lưu ý nước nóng quá có thể làm bạn bị phỏng da, hãy chú ý khi áp dụng cách điều trị này nhé.
  • Tập thể dục. Việc thực hiện những bài tập thể dục thường xuyên sẽ giúp giảm đau lưng và hạn chế những triệu chứng đau lưng tái phát.
  • Giảm cân. Thừa cân, béo phì là một yếu tố gây đau lưng do sức ép từ cơ thể lên cột sống quá lớn. Do đó, bạn cần xây dựng chế độ ăn uống hợp lý để giảm mỡ, đưa cân nặng cơ thể trở về bình thường.
  • Bổ sung Vitamin D. Đau lưng cũng có thể báo hiệu cho thấy bạn đang bị thiếu hụt Vitamin D. Bạn cần bổ sung hàm lượng vitamin D cần thiết trong các loại thực phẩm, món ăn hàng ngày vào cơ thể.
  • Nghỉ ngơi. Khi xuất hiện những cơn đau lưng do tư thế làm việc, sinh hoạt không đúng thì bạn cần nghỉ ngơi ngay. Nghỉ ngơi, thả lỏng cơ thể sẽ giúp xương khớp và các cơ được thư giãn, điều này giúp giảm đau hiệu quả.
  • Sử dụng tỏi chữa đau lưng. Khi xuất hiện cơn đau lưng, bạn có thể ăn 2 nhánh tỏi sẽ giúp tình trạng đau cải thiện tốt hơn. Ngoài ra, bạn cũng nên xoa bóp dầu tỏi lên vùng lưng mỗi ngày để hạn chế đau.
  • Sử dụng củ nghệ. Bạn pha bột nghệ với nước uống hàng ngày, thực hiện 20-30 ngày để có thể giảm đau và hạn chế đau lưng tái phát.

Điều trị y tế

Điều trị đau lưng bằng thuốc

Điều trị đau lưng bằng thuốc

1. Thuốc tây y

Nếu bị đau lưng nhẹ hoặc đau lưng do hoạt động quá sức thì bạn có thể sử dụng những loại thuốc tây y để điều trị. Những loại thuốc có tác dụng giảm đau và chống viêm như: indomethacin, aspirin, panadol, diclofenac…Ngoài ra, bạn cũng có thể sử Indomethacin để giảm đau do viêm khớp, bệnh gout, viêm bao hoạt dịch, viêm gân.

Với trường hợp đau lưng nặng hơn thì nên sử dụng thuốc Steroid, nhưng cần phải tham khảo theo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.

Bạn cũng có thể sử dụng kèm miếng dán đau lưng như:

  • Miếng dán Salonpas
  • Miếng dán ThermaCare
  • Miếng dán đau lưng Harikkusu
  • Miếng dán ở huyệt đạo Roihi Tsuboko

2. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là cách điều trị đau lưng khá đơn giản nhưng lại có hiệu quả rất tốt. Bạn có thể tham khảo hướng dẫn áp dụng 5 bước vật lý trị liệu hoặc được vật lý trị liệu miễn phí khi điều trị bệnh tại nhà thuốc Tâm Minh Đường.

3. Tiêm Cortisone ngoài màng cứng

Cách điều trị này sẽ đưa trước tiếp thuốc corticosteroid, steroid vào bên trong màng cứng. Khi đó thuốc sẽ có tác dụng nhanh hơn, giúp giảm đau lưng và kháng viêm vô cùng hiệu quả.

Phương pháp này thường được áp dụng cho những trường hợp bị đau lưng do thoát vị đĩa đệm ở mức độ 3. Hoặc sử dụng cho những người bệnh có sức khỏe yếu, không đủ sức khỏe để phẫu thuật.

4. Tiêm Botox

Cách điều trị này có tác dụng làm tê các cơ bị bong gân trong co thắt, giúp giảm những cơn đau thắt lưng do co thắt hiệu quả khoảng 3-4 tháng.

5. Kéo giãn cột sống

Hướng dẫn cách kéo giãn cột sống bằng máy:

  • Điểm tỳ của lực kép phía trên là cố định bằng đai vào hai bên sườn hoặc có thể cố định vào nách
  • Điểm tỳ lực phía dưới là đai kéo cố định vào hai bên mào chậu
  • Các tư thế kéo giãn cột sống thắt lưng chữa đau lưng là kép giãn tư thế nằm ngửa và kéo giãn tư thế nằm sấp

Liệu pháp bổ sung

Các nghiên cứu ở Mỹ cho thấy, việc áp dụng điều trị đau lưng bằng liệu pháp bổ sung và thay thế có hiệu quả rất tốt. Người bệnh thường xuyên tập luyện theo các bài tập yoga sẽ ít bị đau lưng và đau cũng giảm khá đáng kể.

Bơi lội và đi bộ cũng là những phương pháp điều trị khá tốt, giúp phần lưng không bị đau mỏi và duy trì cân nặng hợp lý.

Kích thích dây thần kinh xuyên da (TENS)

Cách điều trị đau lưng này là rất phổ biến đối với người bị đau mãn tính. Phương pháp kích thích điện dây thần kinh qua da (TENS) sử dụng dòng điện với tần số thấp qua các điện cực đặt trên da. Dòng điện này sẽ ngăn chặn tín hiệu thần kinh gây đau.

Phẫu thuật

Phẫu thuật là cách điều trị đau lưng cuối cùng nếu những phương pháp điều trị trên không có tác dụng.

Những trường hợp đau lưng được chỉ định phẫu thuật:

  • Điều trị nội khoa từ 5-8 tuần không khỏi
  • Chèn ép dây thần kinh và tủy sống
  • Đau lưng do thoát vị đĩa đệm gây rách bao xơ

Những phương pháp phẫu thuật:

  • Phẫu thuật mổ mở hoặc qua ống banh (quadrant)
  • Phẫu thuật nội soi cột sống

Phòng ngừa đau lưng

Để hạn chế cơn đau tái phát và phòng ngừa đau lưng bạn cần chú ý đến những tư thế vận động hàng ngày.

1. Tư thế đứng

Tư thế đứng đúng

Tư thế đứng đúng

  • Bạn cần đứng thẳng, giữ cân đối hai bên
  • Luôn giữ trọng lượng cơ thể dồn đều lên hai chân không ưỡn bụng và thắt lưng
  • Cần giữ độ cong bình thường của cột sống
  • Không nên đứng ở những tư thế cố làm cho thân mình dài ra đặc biệt là dùng giày hoặc guốc cao gót

2. Tư thế ngồi

Tư thế ngồi đúng

Tư thế ngồi đúng

  • Khi ngồi nên ngồi trên ghế có chiều cao phù hợp
  • Để hai bàn chân đặt sát trên sàn nhà
  • Khớp cổ chân, khớp gối, khớp háng vuông góc, lưng thẳng, tựa đều vào thành ghế phía sau
  • Trọng lượng cơ thể dồn đều lên hai bên mông và hai chân
  • Có thể kê một gối mỏng vùng thắt lưng để giữ đường cong bình thường của đoạn này

3. Tư thế nâng hoặc bê đồ nặng

Tư thế nâng đồ vật nặng đúng cách

Tư thế nâng đồ vật nặng đúng cách

Khi nâng một vật nặng từ dưới đất lên bạn cần thực hiện đúng động tác, cụ thể như sau:

  • Hai bàn chân cách nhau một khoảng rộng để tạo chân đế vững chắc
  • Ngồi xổm xuống (gấp khớp gối và khớp háng, không cúi gấp cột sống)
  • Bê đồ vật vào sát bụng, căng cơ bụng ra
  • Nâng đồ vật lên bằng cách đứng dậy (không dùng cơ thắt lưng để nâng)
  • Giữ cho cột sống thẳng, không xoắn vặn
  • Độ ưỡn của đoạn thắt lưng vẫn được duy trì ở mức bình thường

4. Tư thế mang hoặc bê đồ vật đi

Tư thế bê đồ vật đi

Tư thế bê đồ vật đi

Khi muốn mang một vật nặng đi sang vị trí khác thì bạn cần thực hiện đúng động tác, cụ thể như sau:

  • Bê vật đó lên như đã hướng dẫn ở trên
  • Ôm chắc vật cần mang đi bằng hai tay
  • Giữ đồ vật đó sát vào bụng, ở mức ngang Ngực – Thắt lưng
  • Giữ cột sống thẳng, giữ đoạn thắt lưng ở độ ưỡn bình thường
  • Bước đi bình thường, thoải mái, không bước xiêu vẹo, xoắn vặn

5. Cách lấy đồ vật ở trên cao

Khi muốn lấy đồ vật ở độ cao trên vai trở lên thì cần lưu ý:

  • Nếu đồ vật để cao quá nên dùng bục, ghế hoặc thang để đứng lên
  • Không cố để với lấy đồ vật bằng cách kiễng chân lên
  • Thu xếp đồ dùng xung quanh cho có diện tích đủ rộng để không phải với lấy đồ vật qua bàn, qua tủ, ở tư thế không thoải mái

6. Tư thế kéo hoặc đẩy đồ vật

  • Hai chân đứng cách nhau một khoảng rộng để tạo chân đế vững chắc
  • Hai gối hơi gấp
  • Kéo hoặc đẩy trọng lượng của cơ thể trên hai chân để tạo nên lực kéo hoặc đẩy đồ vật đó đi
  • Không đẩy hoặc kéo đồ vật đó bằng cơ lưng
  • Giữ độ ưỡn của đoạn thắt lưng ở mức bình thường

admin

ChicucthuyHCM.org.vn - Blog chia sẻ kiến thức về các bệnh về cột sống, xương khớp. Đặc biệt là các bệnh thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống. Với đội ngũ bác sĩ, chuyên gia tư vấn nhiều kinh nghiệm, các giảng viên đến từ các trường Đại học Y nổi tiếng tại Việt Nam.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *