Teo cơ là một biến chứng nguy hiểm rất hiếm gặp, thường xảy ra do bệnh thoát vị đĩa đệm. Bài viết hôm nay, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về hiện tượng teo cơ và những nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị tốt nhất nhé.

Teo cơ là gì?

Hiện tượng teo cơ ở chân

Hiện tượng teo cơ ở chân

Teo cơ là một bệnh hệ thống thần kinh phát triển ảnh hưởng đến những tế bào thần kinh trong não và tủy sống, dẫn đến mất kiểm soát cơ bắp. Hiện tượng này thường xảy ra ở những vận động viên thể thao, một số trường hợp là do di truyền.

Hiện tượng teo cơ thường bắt đầu với những dấu hiệu yếu ở một chi, co giật cơ hoặc nói chậm. Sau đó, nó ảnh hưởng đến việc kiểm soát các cơ quan trọng để di chuyển, ăn và thở. Không có cách điều trị cho căn bệnh gây tử vong này.

Triệu chứng teo cơ

Những triệu chứng khi bị teo cơ

Những triệu chứng khi bị teo cơ

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh teo cơ rất khác nhau tùy thuộc theo mỗi người bệnh và loại tế bào thần kinh nào bị ảnh hưởng. Những triệu chứng và dấu hiệu có thể xuất hiện bao gồm:

  • Đi lại khó khăn hoặc gây cản trở những hoạt động hàng ngày
  • Hay bị vấp ngã
  • Yếu ở bàn chân hoặc mắt cá chân
  • Tay bị yếu hoặc lúng túng
  • Khó nuốt hoặc nói chậm
  • Chuột rút cơ bắp và bị co giật ở tay, vai và lưỡi
  • Thay đổi hành vi và nhận thức

Teo cơ thường bắt đầu ở tay, chân hoặc cả hai, sau đó lan sang những bộ phận khác trên cơ thể. Khi nó phát triển và phá hủy những tế bào thần kinh, cơ bắp của bạn sẽ yếu dần đi. Điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng nhai, nuốt, thở và nói.

Tóm lại không có cơn đau trong giai đoạn đầu của hiện tượng teo cơ và cơn đau cũng không phổ biến ở giai đoạn sau. Teo cơ thường không ảnh hưởng đến kiểm soát bàng quang hoặc những giác quan của bạn.

Nguyên nhân teo cơ

Teo cơ ảnh hưởng đến những tế bào thần kinh kiểm soát chuyển động của cơ bắp tự nguyện như nói chuyện và đi bộ. Nó làm cho những tế bào thần kinh vận động bị tổn thương dần dần, cuối cùng là chết hẳn. Tế bào thần kinh vận động kéo dài từ não đến tủy sống và những cơ trên khắp cơ thể. Khi tế bào thần kinh vận động bị tổn thương, chúng sẽ ngừng việc gửi thông tin đến cơ bắp và khiến cơ bắp không thể hoạt động.

Teo cơ do yếu tố di truyền

Teo cơ do yếu tố di truyền

Teo cơ do di truyền chiếm khoảng 5-10% số người bệnh, còn lại là do không rõ nguyên nhân.

Những nhà nghiên cứu tiếp tục nghiên cứu nguyên nhân có thể gây teo cơ. Gần như những giả thuyết tập chung vào sự tương tác phức tạp giữa môi trường và những yếu tố di truyền.

Những yếu tố rủi ro

Những yếu tố rủi ro dẫn đến teo cơ bao gồm:

  • Di truyền: Có khoảng 5-10% những người bị teo cơ là do di truyền từ người thân trong gia đình. Hầu hết những người bị teo cơ, con cái của họ sẽ có nguy cơ 50-50 bị teo cơ.
  • Tuổi tác: Nguy cơ teo cơ tăng dần theo độ tuổi và phổ biến nhất là ở độ tuổi từ 40 đến 60.
  • Giới tính: Trước 65 tuổi, nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn một chút, sau 70 tuổi thì tỷ lệ mắc bệnh là như nhau.

Những yếu tố môi trường có thể dẫn đến teo cơ:

  • Hút thuốc: Đây là yếu tố rủi ro môi trường phổ biến nhất của bệnh teo cơ. Nguy cơ này thường xảy ra ở phụ nữ, nhất là phụ nữ sau khi mãn kinh.
  • Tiếp xúc với độc tố môi trường: Một số nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với chì hoặc những chất khác có thể gây teo cơ.
  • Nghĩa vụ quân sự: Những nghiên cứu cho thấy người từng phục vụ trong quân đội có nguy cơ bị teo cơ cao hơn bình thường. Không rõ nguyên nhân là do đâu nhưng nó có thể là do tiếp xúc với một số kim loại hoặc hóa chất, nhiễm virus, chấn thương và tập luyện quá sức.

Biến chứng của teo cơ

Biến chứng teo cơ chân

Biến chứng teo cơ chân

Khi teo cơ tiến triển có thể gây ra những biến chứng sau đây:

Vấn đề về hô hấp

Theo thời gian, teo cơ làm tê liệt những cơ bắp sử dụng để thở. Bạn có thể cần đến thiết bị hỗ trợ để giúp thở vào ban đêm. Bạn có thể được cung cấp áp lực đường thở dương hai chiều (BiPAP) hoặc áp lực đường thở dương liên tục (CPAP) để hỗ trợ thở vào ban đêm.

Một số người bệnh lựa chọn phẫu thuật mở khí quản để sử dụng máy hô hấp toàn thời gian làm phồng và xẹp phổi.

Nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất ở những người bị teo cơ là suy hô hấp. Trung bình, biến chứng bắt đầu xảy ra trong vòng ba đến năm năm thì người bệnh sẽ tử vong. Tuy nhiên, có một số trường hợp lại có thể sống trên 10 năm.

Vấn đề giao tiếp

Gần như những người bị teo cơ đều khó nói. Điều này thường bắt đầu từ những dấu hiệu nói nhỏ, thỉnh thoảng khó nói và nghiêm trọng hơn. Cuối cùng người bệnh nói khiến người khác khó hiểu và thường phải sử dụng thiết bị hỗ trợ giao tiếp khác để giao tiếp.

Vấn đến ăn uống

Người bị teo cơ có thể bị suy dinh dưỡng và mất nước do tổn thương cơ bắp kiểm soát việc nuốt thức ăn. Người bệnh cũng có nguy cơ cao khi đưa thức ăn, nước bọt vào phổi, có thể gây viêm phổi. Người bệnh có thể phải sử dụng một ống cho ăn để hạn chế rủi ro này và đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ.

Giảm trí nhớ

Một số người bệnh có vấn đề về trí nhớ và ra quyết định, một số người được chẩn đoán mắc chứng mất trí nhớ tạm thời.

Chẩn đoán

Teo cơ rất khó chẩn đoán sớm vì nó có những triệu chứng tương tự những bệnh thần kinh khác. Những xét nghiệm có thể được áp dụng bao gồm:

  • Điện cơ đồ (EMG): Bác sĩ sẽ chèn một điện cực kim qua da vào những cơ bắp khác nhau của bạn. Xét nghiệm này sẽ đánh giá hoạt động điện của cơ bắp của bạn khi co bóp và nghỉ ngơi. Những bất thường ở cơ bắp khi điện cơ đồ có thể giúp bác sĩ chẩn đoán hoặc loại trừ teo cơ.
  • Nghiên cứu dẫn truyền thần kinh: Xét nghiệm này đo lường khả năng gửi các xung đến những cơ ở khu vực khác trên cơ thể của các dây thần kinh của bạn. Từ đó sẽ xác định được tổn thương thần kinh hoặc một số bệnh về thần kinh hoặc cơ.
  • MRI (cộng hưởng từ): Sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết về tủy sống và não của bạn. Phương pháp này có thể phát hiện những khối u tủy sống, thoát vị đĩa đệm ở cổ hoặc những bệnh lý khác.
  • Xét nghiệm nước tiểu và máu: Phân tích mẫu nước tiểu và máu của bạn trong phòng thí nghiệm có thể giúp bác sĩ loại bỏ những nguyên nhân khác có thể gây teo cơ.
  • Tủy sống: Lấy một mẫu tủy sống trong cột sống của bạn để xét nghiệm trong phòng thí nghiệm bằng cách chọc mũi kim giữa hai đốt sống thắt lưng (lưng dưới) của bạn.
  • Sinh thiết cơ: Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn có thể mắc bệnh cơ chứ không phải teo cơ, bạn có thể phải sinh thiết cơ. Trong khi đang gây tê cục bộ, một phần nhỏ cơ bắp của bạn sẽ được lấy và đưa đến phòng thí nghiệm để phân tích.

Điều trị teo cơ

Những phương pháp điều trị không thể khắc phục tác hại của bệnh teo cơ, nhưng chúng có thể làm chậm quá trình phát triển của những triệu chứng, ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm.

Bạn có thể cần đến một đội ngũ bác sĩ tích hợp được đào tạo trong nhiều lĩnh vực và những chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác để điều trị. Điều này có thể kéo dài thời gian sống của bạn và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Thuốc

Thuốc rilutek 50mg điều trị teo cơ

Thuốc rilutek 50mg điều trị teo cơ

Cục quản lý Thực Phẩm và Dược Phẩm đã phê duyệt hai loại thuốc điều trị teo cơ:

  • Riluzole (Rilutek): Thuốc này được được chứng mình giúp tăng tuổi thọ từ ba đến sáu tháng. Nó có thể gây ra những tác dụng phụ như chóng mặt, thay đổi chức năng gan, đường tiêu hóa.
  • Edaravone (Radicava): Thuốc này được tiêm truyền tĩnh mạch, có tác dụng làm giảm sự suy giảm chức năng hàng ngày. Nó có thể gây ra những tác dụng phụ như bầm tím, đau đầu và khó thở.

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc để giảm những triệu chứng của bệnh, bao gồm:

  • Chuột rút cơ bắp và co thắt
  • Táo bón
  • Mệt mỏi
  • Nước bọt và đờm quá mức
  • Đau đớn
  • Phiền muộn
  • Các vấn đề về giấc ngủ

Liệu pháp

Những liệu pháp có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị, bao gồm:

  • Chăm sóc hơi thở
  • Vật lý trị liệu
  • Trị liệu nghề nghiệp
  • Ngôn ngữ trị liệu
  • Hỗ trợ dinh dưỡng
  • Hỗ trợ tâm lý và xã hội

Như vậy chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về hiện tượng teo cơ và những nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị tốt nhất. Bạn nên đi khám sức khỏe càng sớm càng tốt để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Xem thêm: Cấu tạo của đĩa đệm và chức năng đối với cơ thể


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *